Teoria Ruchu Labana

Rudolf Laban -węgierski tancerz, teoretyk tańca, choreograf, twórca kinetografii. Dzięki swoim zainteresowaniom łączącym ciało człowieka a przestrzeń, stworzył zapis ruchu i choreologie, czyli naukę o tańcu. Poprzez czynną obserwacje ruchu opracował teorię , w której ruch ściśle jest zależny od elementów składający się na niego. Do elementów tych zaliczył: ciało ( to w jaki sposób ono się zachowuję), wysiłek (energie w niego wkładaną i prace siły mięśni), czas (tempo) oraz przestrzeń w której jest realizowany ten ruch. Dzięki analizie powyższej podanych składowych, opracował metodę gdzie ruch uzyskujący miano Teorii Ruchu Labana interpretuje i wizualizuje ruch.

Na pojęcie ciało składa się, nie tylko jego indywidualna partia ale i koordynacja jego partii z resztą. Sposoby inicjacji ruchu, trwanie w tym ruchu, różne wzory, sekwencje, według których orientuje się w przestrzeni wokół innych ciał. Wysiłek czyli cała energia wkładana w ruch i jego dynamika wiąże się z celem jakim ruch jest wykonywany. Dzieli się on na cztery podkategorie jakościowe:

  • przestrzeń (pośredni-bezpośredni, bliżej-dalej). Uwaga skupiona jest na danym obszarze.
  • ciężar (lekki-ciężki) siła mięśni lub siła grawitacji.
  • czas (długo-powoli lub krótko-nagle) tj. długość trwania wykonywanego ruchu
  • płynność ruchu (kontrolowany-swobodny) Jest to świadome odczucie „przepływu” ruchu.

Wszystkie te elementy łącza się ze sobą w różne kombinacje tworząc tym samym język tańca.

Kolejną składową analizy jest forma, czyli kształt jaki przyjmuje ciało. W jaki sposób się ono zmienia i dlaczego. Szczegółowa analiza obejmuje ustalone „style”, według których ciało wchodzi w interakcje z otoczeniem. Zalicza się do nich m.in.: płynność ruchu (drżenie, wzruszanie ramionami, wykręcanie, oddychanie), kierunek ( wykonywany w powietrzu, jak uderzenie, wymach, szturchniecie, ruch łączący ciało z innymi przedmiotami), kształtowanie (interakcje z przedmiotem lub określoną przestrzenią, np. przytulanie), wielkość formy (wzrastanie lub malenie, unoszenie się i kurczenie). Przestrzeń rozumiana jest jako poruszanie się ciałem i jego kinesferą ( indywidualną „przestrzenią ruchu” wokół ludzkiego ciała, wielowymiarową strukturą, obszarem wyznaczanym przez zasięg rąk, nóg, dłoni, stóp) a geometrycznymi właściwościami przestrzeni, kierunkami (wysoko-nisko, z boku-na bok, w tył- w przód) i punktami orientacyjnymi, według których tancerz się porusza.

O samym Rudolfie Labanie wiemy, że właściwie to miał na imię Rudolf Jean Baptiste Attila Laban de Varalja. Urodził się 15 grudnia 1879 roku, na terenie Węgier w Preszburgu- obecnie jest to Bratysława. Był innowatorem w dziedzinie teorii tańca, choreografii, edukacji. Interesował się głównie operą,  malarstwem, teatrem kukiełkowym,  wyścigami konnymi, szermierką oraz życiem w kulisach teatrów obu miast, gdzie zamieszkiwał. (tj. Preszburg i Wiedeń). Rudolf studiował architekturę i filozofię w Ecoles des Beaus-Arts w Paryżu., gdzie jednocześnie zawodowo podejmował się współpracy z kabaretami i teatrami bulwarowymi. Dzięki tej współpracy miał możliwość przyglądać się różnym formom ruchu, które starał się zapisywać. Przeżył bardzo ciężko śmierć żony oraz wiele ataków depresji. Trzy lata później ożenił się ponownie i przeprowadził do Monachium. W 1912 roku założył swoją eksperymentalną szkołę Tanz-Ton-Wort (Taniec-Dźwięk-Słowo) a trzy lata później w Zurychu Instytut Choreografii. Stworzył i opublikował w dziele Kinetographie Laban system notacji ruchu ciała ludzkiego za pomocą symboli, która nazwał od swojego nazwiska labanacja. Pokazy chórów ruchów wykonujących choreografię przekazywaną jedynie w opisie, ukazywały precyzyjność tej metody. Wielkie spektakle uzyskały poparcie nawet nazistów. Jednakże później jego nazwisko trafiło na listę autorów zakazanych, toteż Laban wyjechał do Anglii, gdzie w 1945 roku założył Instytut Tańca i Ruchu. Rudolf Laban został uznany za twórcę nowej ery tańca. Jego system notacji ruchu i wszelkie założenia teoretyczne wykorzystuję się w pracy związanej z tańcem i ruchem do dziś dnia.